Kompas kariery i inne narzędzia — czyli na co się zdecydować
Category : Proces doradczy , Przydatne narzędzia
Poniżej mój osobisty przegląd popularnych narzędzi do badania predyspozycji, ich zalet i ograniczeń, oraz wskazówki, jak podejść do wyboru.
Współczesny rynek pracy stawia przed nami coraz więcej opcji, ale też pytań:
- Co naprawdę do mnie pasuje?
- Gdzie mam największy potencjał?
- Na czym mi zależy w pracy?
W takich momentach narzędzia do badania predyspozycji zawodowych mogą pełnić rolę „kompasu” pomagają lepiej zrozumieć siebie, swoje motywacje i kierunki rozwoju. Ale które narzędzia wybrać? I czy wystarczy jeden test, żeby poznać siebie dobrze?
Dlaczego warto korzystać z testów predyspozycji?
Zanim przejdziemy do konkretnych narzędzi kilka słów o tym, co te testy mogą dać:
- Ułatwiają samoświadomość, pokazują, co nas napędza, jakie mamy talenty i jakie wartości są dla nas ważne.
- Pomagają zawęzić obszary rozwoju, czyli zamiast „zacząć od wszystkiego”, kierują energię tam, gdzie jest największy potencjał.
- Ułatwiają dialog z doradcą kariery, coach’em czy psychologiem – mając wynik, można razem omówić kroki praktyczne.
- Ale: nie są wyrocznią – to narzędzia wspierające decyzję, nie narzucające jej.
Dobry test to taki, który odpowiada na pytanie dlaczego chcę go zrobić: czy chodzi mi o poznanie stylu pracy, motywacji, roli w zespole, wartości, czy kierunku zawodowego?
Przegląd wybranych narzędzi i ich charakterystyka
-
Kompas Kariery (Career Direct)
To narzędzie idealne do wsparcia w podjęciu decyzji co do ścieżki zawodowej. Obejmuje ono:
- Aspekty osobowości
- Zainteresowania
- Talenty (to, co robimy z łatwością)
- Wartości (co oczekujemy od pracy i życia)
To połączenie czterech wymiarów sprawia, że Kompas Kariery daje stosunkowo holistyczny obraz — nie tylko to, kim jesteśmy teraz, ale też co może nas satysfakcjonować w pracy.
Kiedy warto użyć?
- Gdy jesteś na początku drogi zawodowej lub stoisz przed wyborem zmiany
- Gdy chcesz połączyć różne wymiary (talenty + wartości + zainteresowania)
- Gdy szukasz narzędzia, które można omówić z doradcą
Potencjalne ograniczenia:
- Koszt – takie narzędzie często wymaga opłaty i wsparcia konsultanta
- Interpretacja – sam wynik to za mało, kluczowe są rozmowy i refleksja
- Moment w życiu – jeśli jesteś w bardzo dynamicznym etapie życia (np. zmiana kraju, sytuacji życiowej), wynik może się zdezaktualizować.
-
Test Gallupa (StrengthsFinder / CliftonStrengths)
To podejście, które zakłada, że każdy z nas ma talenty — powtarzające się wzorce myślenia, zachowania i odczuwania — i że kluczem do efektywności jest rozwijanie własnych mocnych stron. W narzędziu definiuje się 34 talenty, z których 5 dominujących ma największe znaczenie.
Zalety:
- Skoncentrowanie na mocnych stronach (nie na deficytach)
- Możliwość pracy rozwojowej – po teście można dobierać ścieżki zawodowe zgodnie z talentami
- Narzędzia i materiały do pracy długofalowej
Ograniczenia:
- Sam test może być „suchy” bez coachingu
- Terminologia bywa nieintuicyjna — warto robić go z kimś, kto zna interpretację
- Nie obejmuje motywacji, wartości ani stylów współpracy
-
MBTI (Myers-Briggs Type Indicator)
Bardzo znane narzędzie typologii osobowości oparte na teorii Carla Junga. MBTI klasyfikuje osoby w 16 typów, na podstawie preferencji w czterech wymiarach: E-I, S-N, T-F, J-P.
Zalety:
- Powszechnie znane, wiele osób ma już pojęcie o typach
- Ułatwia zrozumienie preferowanego stylu działania i podejmowania decyzji
- Może być pomocne w pracy zespołowej (zrozumienie różnic)
Ograniczenia:
- To test o osobowości, niekoniecznie o możliwościach zawodowych
- Częste uproszczenia i interpretacje ogólne – „pasuje” dobrze do typologii
- Wyniki czasem są stabilne, ale nie biorą pod uwagę zmieniających się motywatorów i wartości
Lepiej traktować MBTI jako uzupełnienie, nie fundament decyzji zawodowej.
-
Reiss Motivation Profile (RMP)
RMP to narzędzie skoncentrowane na motywacji definiuje 16 uniwersalnych motywatorów, które w różnym stopniu są istotne dla każdej osoby.
Zalety:
- Skupienie na tym, co napędza człowieka – co chce robić, a nie tylko w czym jest dobry
- Może pomóc uniknąć sytuacji „mam kompetencje, ale nie mam motywacji”
- Przydatne zarówno w kontekście pracy indywidualnej, jak i zespołowej
Ograniczenia:
- Motywacja może się zmieniać w czasie (etapy życia, sytuacje życiowe)
- Sam wynik to dopiero początek – trzeba interpretować i planować konkretne działania
- W Polsce jeszcze mniej rozpoznawalny niż bardziej popularne modele
-
Test Belbina
Belbin zaprojektował ten test z myślą o zespołach i rolach — identyfikuje dziewięć ról zespołowych (np. koordynator, kreator, wykonawca itp.).
Zalety:
- Bardzo przydatny w pracy zespołowej i w organizacjach
- Pomaga zrozumieć, jak funkcjonujemy w relacji z innymi
- Ułatwia dobór roli zgodnie z naturalnymi predyspozycjami
Ograniczenia:
- To bardziej narzędzie do analizy zespołu niż indywidualnej ścieżki
- Nie skupia się na wartościach, motywatorach czy zainteresowaniach
- Warianty i dostęp tradycyjny mogą wymagać wsparcia organizacyjnego
6. FRIS
FRIS® to polskie narzędzie diagnostyczne opisujące sposób myślenia i działania człowieka. Nazwa pochodzi od czterech stylów poznawczych, które reprezentują różne sposoby postrzegania rzeczywistości i podejmowania decyzji:
- F – Fakty – osoby analityczne, logiczne, ceniące dane i konkretne informacje,
- R – Relacje – osoby empatyczne, skoncentrowane na ludziach i emocjach,
- I – Idee – osoby kreatywne, intuicyjne, generujące nowe pomysły,
- S – Struktury – osoby uporządkowane, systematyczne, nastawione na plan i procedury.
Narzędzie bada styl myślenia (wrodzony sposób poznawania świata) oraz styl działania (czyli jak ten sposób przejawia się w praktyce, np. w pracy, komunikacji czy rozwiązywaniu problemów).
Zalety:
- Narzędzie opracowane w oparciu o polską kulturę i język, więc trafniej oddaje niuanse niż niektóre testy zachodnie.
- Opis stylów jest prosty, a raporty przystępne dla użytkowników bez wykształcenia psychologicznego.
- Łatwo wykorzystać wyniki w praktyce: w komunikacji, delegowaniu zadań czy rozwoju kompetencji.
- Wszystkie cztery są równie potrzebne i wartościowe, co sprzyja akceptacji różnorodności.
Ograniczenia:
- Nie jest testem osobowości, więc nie pokazuje pełnego obrazu człowieka, np. emocji, motywacji czy postaw; może wymagać uzupełnienia innymi narzędziami (np. DISC, MBTI, Reiss).
- Dostęp do testu mają tylko licencjonowani partnerzy, co może ograniczać jego użycie.
- Ma krótszą historię badań i walidacji naukowej niż np. MBTI czy CliftonStrengths.
Nie wskazuje kompetencji zawodowych – opisuje raczej „jak” ktoś działa, a nie „co potrafi”.
Jak podejść do wyboru narzędzia?
Nie ma narzędzia uniwersalnego, idealnego, a wybór powinien być świadomy i dostosowany do Twoich potrzeb. Oto kilka wskazówek, które pomogą Ci podjąć decyzję:
- Zdefiniuj, po co chcesz test robić
Czy chcesz wykryć swoje wartości? Motywacje? Styl pracy? Role grupowe? Albo potrzebujesz narzędzia, które „połączy” wiele wymiarów? - Rozważ wsparcie konsultanta/coacha
Sam wynik testu rzadko wystarczy – to interpretacja i pytania, które za nim idą, nadają sens. - Budżet i czas
Niektóre testy są tanie lub darmowe (w wersjach uproszczonych), inne — kompleksowe i wymagające opłaty. Ważne, żeby proporcjonalnie do zainwestowanego czasu i pieniędzy uzyskać wartość. - Aktualność i zmienność
Pamiętaj, że Twoje motywacje czy wartości mogą się zmieniać. Z czasem warto powtarzać badania lub stosować narzędzia, które pozwalają na aktualizację wyników. - Łączenie narzędzi
Często sensowne jest użycie więcej niż jednego testu – np. Kompas Kariery jako punkt wyjścia + RMP, MBTI lub Belbin jako uzupełnienie. - Konfrontacja z realnym doświadczeniem
Nie traktuj wyniku jako etykiety — sprawdź w praktyce, czy w pracy, stażu czy projekcie czujesz się zgodny z wynikami.
Wśród wielu narzędzi do badania predyspozycji zawodowych Kompas Kariery wyróżnia się jako wszechstronny „kompas” łączący różne wymiary: zainteresowania, talenty, wartości i osobowość. Tymczasem testy takie jak Gallup, MBTI, Kotwice kariery, RMP czy Belbin z kolei wnoszą bardziej szczegółowe spojrzenie na konkretne obszary.
Nie da się jednoznacznie powiedzieć, które narzędzie „jest najlepsze” — bo najlepsze będzie to, które odpowiada Twojemu pytaniu i Twojemu etapowi życia zawodowego. Dobrym podejściem jest rozpoczęcie od narzędzia bardziej kompleksowego (jak Kompas Kariery), a potem uzupełnianie go testami skoncentrowanymi na motywacji, roli zespołowej czy stylach pracy.
Chcesz zobaczyć, jak ja mogę Ci pomóc, zerknij na ofertę – https://findyourownway.com.pl/oferta/pakiety/
